Kamulaştırmasız el atma davalarında uygulamada yaşanan en önemli sorunlardan biri, bedel ve tescil hükmü kurulmuş olmasına rağmen tapu tescil işleminin harç nedeniyle gecikmesiydi. Özellikle kesinleşen mahkeme kararlarında dahi, tescil hükmünün tapuda infazı için malik veya vekilinin tapu müdürlüğüne müracaat etmesi, gerekli harç işlemlerini tamamlaması ve tapunun idare adına tescil edilmesi beklenmekteydi.
Karayolları Genel Müdürlüğü uygulamasında da, kamulaştırmasız el atma bedelinin ödenmesi aşamasında çoğu zaman tapu tescil işleminin tamamlanması, başka bir ifadeyle tapunun idare adına kesilmesi beklenmekteydi. Ancak malik veya vekilinin tapuya gitmekten imtina etmesi, harç ödemek istememesi veya tescil aşamasında işlem yapmaması nedeniyle kesinleşmiş mahkeme kararlarının infazı gecikebilmekteydi.
11.06.2026 tarihli ve 7584 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesiyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 29 uncu maddesinde yapılan değişiklik bu soruna önemli bir çözüm getirmiştir. Yeni düzenlemeye göre, kamulaştırmasız el koyma ve tazminat davaları sonucunda tescile yönelik kesinleşen mahkeme kararlarının infazında veya kamulaştırmasız el koyma nedeniyle malik ile idare arasında düzenlenen uzlaşma tutanağının uygulanmasında ortaya çıkan tapu harçları idarece ödenecektir.
Bu düzenleme ile birlikte, kesinleşme şerhi bulunan kamulaştırmasız el atma kararlarında tescil hükmünün uygulanması artık malik veya vekilin tapu harcı ödeme iradesine bağlı olmaktan çıkmıştır. Tescile yönelik kesinleşmiş mahkeme kararı mevcutsa, bu kararın tapuda infazı KGM’nin talebiyle veya karşı tarafın başvurusu üzerine yürütülebilecek niteliktedir.
Karayolları Genel Müdürlüğü bakımından ayrıca 6001 sayılı Kanun’un 12 nci maddesi önem taşımaktadır. Anılan hüküm gereğince Genel Müdürlük, görevleri dolayısıyla yapacağı işlemler yönünden katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi hariç olmak üzere her türlü vergi, resim, harç ve paydan; ayrıca tapu ve kadastro işlemlerinden kaynaklanan döner sermaye ücretlerinden muaftır.
Bu nedenle, 2942 sayılı Kanun’un 29 uncu maddesinde yapılan değişiklik ile 6001 sayılı Kanun’un 12 nci maddesi birlikte değerlendirildiğinde, KGM adına sonuçlanan kamulaştırmasız el atma davalarında artık tapu harcı nedeniyle tescil işleminin bekletilmesine gerek bulunmadığı değerlendirilmektedir. Kesinleşme şerhi bulunan mahkeme kararlarında, tescil hükmünün tapuda uygulanması için gerekli başvuru idare tarafından yapılabilecek; harç yönünden ise yükümlülüğün idareye ait olduğu, KGM’nin de özel kanunu gereği harçtan muaf bulunduğu dikkate alınacaktır.
Bu durum, ödeme süreci bakımından da önemlidir. Önceki uygulamada, bedelin ödenmesi için tapunun idare adına tescil edilmesi beklenmekte; ancak tescil işlemi harç nedeniyle tamamlanamadığında ödeme süreci de fiilen gecikebilmekteydi. Yeni düzenleme sonrasında, kesinleşme şerhi bulunan ve tescile yönelik hüküm içeren kararlarda, harç sorunu tescil işleminin önünde engel olmaktan çıktığından, bedel ödeme sürecinin tapu harcı kaynaklı bekletilmesine gerek kalmadığı değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak, 7584 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik, kamulaştırmasız el atma davalarında yalnızca harcın kim tarafından ödeneceğini düzenleyen teknik bir hüküm değildir. Bu değişiklik, kesinleşmiş mahkeme kararlarının infazını kolaylaştıran, malik veya vekilin tapuda işlem yapmaması nedeniyle oluşan tıkanıklığı gideren ve KGM gibi harç muafiyeti bulunan idareler yönünden tescil ile ödeme süreçlerini hızlandıran önemli bir uygulama kolaylığı sağlamaktadır.
