Arama

23 Mayıs 2019 Perşembe

Kamulaştırma Planı Üretimi

Kamulaştırma yapan İdareler tarafından hazırlanan kamulaştırma planları, Kamulaştırma Kanunun 7. Maddesine uygun olarak hazırlanmak zorundadır.

Bu maddede yer alan:

"Kamulaştırmayı yapacak İdare, kamulaştırma veya kamulaştırma yolu ile üzerinde irtifak hakkı kurulacak taşınmaz malların veya kaynakların sınırını, yüz ölçümünü ve cinsini gösterir ölçekli planını yapar veya yaptırır; kamulaştırılan taşınmaz malın sahiplerini, tapu kaydı yoksa zilyetlerini ve bunların adreslerini, tapu, vergi ve nüfus kayıtları üzerinden veya ayrıca haricen yaptıracağı araştırma ile belgelere bağlamak suretiyle tespit ettirir."

ibaresine göre, kamulaştırma planında kamulaştırılan taşınmazları gösterir harita, bu haritada yer alan taşınmazların yüz ölçümü (tapu ve kamulaştırılan), cinsi, malikleri veya zilyetleri olmak zorundadır.

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan kamulaştırma planları:

  1. Harita
  2. Yeni kamulaştırılan parsellerin ayrıntılı cetveli
  3. Eski kamulaştırılan parsellerin alanlarını gösterir cetvel
  4. Kamulaştırılan yapıların ayrıntılı cetveli
  5. Aplikasyon tablosu
  6. Dönüşüm tablosu
  7. Pafta tablosu
  8. Kadastro poligon ve nirengileri tablosu
  9. Envanter tablosu
  10. Açıklamalar kısmı
  11. Başpafta
kısımlarından oluşur.

20 Mayıs 2019 Pazartesi

Kamulaştırma Bedeli Ne Zaman Ödenir?

2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunun (yazının devamında Kanun olarak isimlendirilecektir) 7. Maddesinde:

"İdare tarafından, şerh tarihinden itibaren altı ay içinde 10. Maddeye göre kamulaştırma bedelinin tespitiyle idare adına tescili isteğinde bulunulduğuna dair mahkemeden alınacak belge tapu idaresine ibraz edilmediği takdirde, bu şerh tapu idaresince resen sicilden silinir."

ibaresi vardır.

Buradan, şerh tarihinden itibaren 6 ay içerisinde kamulaştırma işlemlerinin Kanunun 8. ve 10. Maddesine göre başlatılması gerektiği sonucuna varabiliriz.

Yine Kanunun, 8. Maddesine göre:

"Kamulaştırmayı yapan İdare tarafından tanzim edilen satın alma tutanağı malikin ferağ beyanı ve tapuda idare adına yapılacak tescilin hukuki sebebi sayılır."

ibaresi vardır. Ayrıca aynı maddede:

"İdarece, anlaşma tutanağının tanzim tarihinden itibaren en geç kırk beş gün içinde, tutanakta belirtilen bedel hazır edilerek, idarenin anlaşma tutanağı ve kamulaştırma öncesi taşınmaz üzerindeki tüm takyidat ve haklardan arındırıldığını bildiren yazıya istinaden idare adına tapuya resen tescil veya terkin edilir. Tapuya resen tescil veya terkinden sonra kamulaştırma bedeli kendilerine ödenir."

Buradan, kamulaştırmayı yapan İdarenin tescile esas satın alma tutanağını hak sahibine imzalattıktan sonra 45 gün içerisinde Tapu Müdürlüğüne göndermesi ve Tapu Müdürlüğünün de bu satın alma tutanağına göre tescil ve terkin işlemlerini gerçekleştirip işleme dair tapu senedini İdareye göndermesi gerektiği sonuncuna varırız. 

İlgili tapu senedi Tapu Müdürlüğü tarafından kamulaştırmayı yapan İdareye gönderildiği takdirde kamulaştırma bedeli hak sahibine ödenir. Aksi durumda kamulaştırmayı yapan İdarece kamulaştırma bedeli ödenmesi söz konusu değildir.

Kamu kurumlarındaki (hem kamulaştırmayı yapan İdareler hem Tapu Müdürlükleri) iş yoğunluğu ve ödenek aktarımındaki gecikmelerden dolayı buradaki 45 günlük süre sınırı aşılabilmektedir. Bu gibi durumlarda hak sahiplerinin anlayışlı olmaları beklenmektedir. 

19 Mayıs 2019 Pazar

Kamulaştırma Bedeli Kabul Edilmezse Ne Olur?

Kamulaştırma görüşmesinde maliklerin teklif edilen kamulaştırma bedelini kabul etmeme hakkı bulunmaktadır. Bu durumda kamulaştırmayı yapan İdare tarafından kamulaştırma bedelinin tespiti amacıyla ilgili Asliye Hukuk Mahkemesine Kamulaştırma Bedelinin Tespiti ve Tescili Davası açılır ve Mahkemece kamulaştırma bedelinin belirlenmesi talep edilir. Mahkeme atayacağı bilirkişiler vasıtasıyla yerinde keşif yaparak kamulaştırma bedelini tespit eder.

Yerel Mahkemenin verdiği kararda tescil hükmü kesin olup bedel yönü ile temyiz mümkündür.

Kamulaştırma işleminin iptaline ilişkin İdari Yargıda, 10. Madde gereğince mahkemece yapılan tebligat gününden, kendilerine tebligat yapılamayanlara tebligat yerine geçmek üzere mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde, dava açılabilir.

Bedel kabul edildikten sonra tezyidi bedel (bedel arttırma) davası açılamaz.

Kanunun 10. Maddesine göre açılan davalarda dava masrafları kamulaştırmayı yapan idareye aittir. Ancak dava sonucu Mahkeme kararında vekalet ücretine hükmedilir ise bu ücret hak sahiplerince ödenir.

Kanunun 10. Maddesine göre açılan davanın sonucunda belirlenen ve hak sahibine ödenen kamulaştırma bedeli Yargıtay/İstinaf Mahkemesince bozulur ve bedel düşerse (bu durum 19.04.2018 tarih ve 7139 sayılı Kanunun 26. Maddesinden önce açılan davalar için geçerlidir) kesinleşme kararının hak sahibine tebliğinden sonra hak sahibinin kamulaştırmayı yapan İdareye müracaat ederek fark bedelini iade etmesi gerekir. Aksi takdirde 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.

Kanunun 10. Maddesini değiştiren 19.04.2018 tarih ve 7139 Sayılı Kanunun 26. Maddesine göre Mahkemenin takdir ettiği bedel İdarenin takdirinden fazla ise yerel Mahkemenin kararı ile İdarenin takdir ettiği bedel hak sahibine ödenir. Aradaki fark yerel Mahkemenin kararı kesinleşinceye kadar üçer aylık vadeli hesapta bekletilir. Karar kesinleştikten sonra aradaki fark hak sahibine ödenir.

18 Mayıs 2019 Cumartesi

Kamulaştırma İşleminin Yasal Dayanağı Nedir?

2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunun tamamı kamulaştırmaya yasal dayanak olduğu için bu bölümde ele alınmayacaktır. Okunmadıysa, öncelikle 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu okunmalıdır.

2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyet Anayasasının

35. Maddesi: 

"Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz."

46. Maddesi: 

"Devlet ve kamu tüzel kişileri; kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını, kanunla gösterilen esas ve usullere göre, kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idari irtifaklar kurmaya yetkilidir. Kamulaştırma bedeli ile kesin hükme bağlanan artırım bedeli nakden ve peşin olarak ödenir. Ancak, tarım reformunun uygulanması, büyük enerji ve sulama projeleri ile iskan projelerinin gerçekleştirilmesi, yeni ormanların yetiştirilmesi, kıyıların korunması ve turizm amacıyla kamulaştırılan toprakların bedellerinin ödenme şekli kanunla gösterilir. Kanunun taksitle ödemeyi öngörebileceği bu hallerde, taksitlendirme süresi beş yılı aşamaz; bu takdirde taksitler eşit olarak ödenir. Kamulaştırılan topraktan, o toprağı doğrudan doğruya işleten küçük çiftçiye ait olanlarının bedeli, her halde peşin ödenir. İkinci fıkrada öngörülen taksitlendirmelerde ve herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır."

4 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin

211. Maddesinin i bendi:

 "Görev alanı içinde bulunan işlerin yapılması, trafik akışının emniyetle ve kolaylıkla sağlanması için gerekli her türlü araziyi, binalı ve binasız taşınmazları, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde kamulaştırmak, satın almak, trampa yapmak, kiralamak ve gerekli hallerde geçici olarak işgal etmek."

211. Maddesinin j bendi: 

"Otoyol, Devlet ve il yollarında karayolu sınır çizgisi içinde kalan uygun alanlar ile karayolu sınır çizgisi dışında Genel Müdürlüğe devir ve temlik edilmiş veya Genel Müdürlüğün mülkiyetinde olan diğer alanlardaki taşınmazların ve tesislerin kiraya verilmesi, bunlar üzerinde irtifak hakkı, kullanma izni veya ön izin verilmesi gibi işlemleri yapmak, yaptırmak, yapılan bu işlemlerle ilgili gerekli hallerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bilgi vermek."

211. Maddesinin k bendi:

"Görev alanındaki karayolları güzergahlarındaki taşınmazlarla ilgili olarak tahsis, devir, kamulaştırma veya ilgili diğer hukuki süreçlerin tamamlanmasını müteakip ilgili taşınmazların tapu sicillerinde terkin ve diğer işlemlerini yapmak veya yaptırmak."

220. Maddesi: 

"Genel Müdürlüğün görev ve faaliyetlerini yerine getirirken ihtiyaç duyacağı Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar, Genel Müdürlüğün talebi üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca Genel Müdürlüğe tahsis edilir."

6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun

22. Maddesi:

"(1) Genel Müdürlük, görev alanına giren her türlü karayolunun yapımı, geliştirilmesi, çevresinin korunması ve düzenlenmesi ve/veya tesislerin yapımı için gerekli taşınmazları kamulaştırma yetkisine sahiptir.

(2) İşletme hakkı verilen veya devredilen erişme kontrollü karayollarında, ihtiyaç doğması
halinde yapılacak kamulaştırma işlemleri Genel Müdürlükçe yapılır. Sözleşmelerde, kamulaştırma bedelinin tamamının veya bir kısmının işletici şirketçe ödenmesi hususu hükme bağlanabilir. Kamulaştırılan taşınmazlar ile üzerinde yapılan yapı ve tesisler Devlet malı hükmündedir.

(3) Karayolu güzergah planlarına uygun olarak yapılan kamulaştırmalarda ilgili karayolu güzergah planı yürürlükte olduğu sürece 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 23 üncü maddesi hükmü uygulanmaz."

23. Maddesi:

"(1) Genel Müdürlük; karayollarının yapımı ile ilgili olarak ihtiyaç duyacağı taşınmazların kamulaştırılmasında, kamulaştırma bedellerine karşılık gelmek üzere, Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup da kendisine devir ve temlik edilmesi suretiyle elde ettiği taşınmazları, ilgililerin muvafakati dâhilinde trampa yapmaya yetkilidir.

(2) Karayolu güzergâhlarında yer alıp da bu madde hükümleri çerçevesinde trampa işlemlerinde kullanılmaya uygun olan, il ve ilçe merkezlerinde mahalle sınırları ile köy ve belde sınırları içerisinde kalan, Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazlar, Genel Müdürlük tarafından maksadı ve sınırları belirlenerek alınacak kamu yararı kararında gösterilir. Söz konusu taşınmazlardan, Maliye Bakanlığınca devrinde sakınca olmadığı tespit edilenler, Genel Müdürlüğün talebi üzerine, Maliye Bakanlığınca tapu kütüklerine devir amacını gösteren şerh konulmak suretiyle Genel Müdürlüğe bedelsiz olarak devir ve temlik olunur.

(3) Genel Müdürlük, trampa işlemlerinde kullanılmak üzere devir ve temlik edilen taşınmazlar üzerinde, varsa çevre düzeni planı ve diğer planlardaki arazi kullanım kararlarını da göz önünde bulundurarak, gerektiğinde arazi düzenlemesi yapmaya veya yaptırmaya yetkilidir. Arazi düzenlemesi, Genel Müdürlüğe devredilen taşınmazların tevhit ve ifraz işlemlerinden
oluşur.

(4) Trampa edilecek taşınmazların değer tespitinde 2942 sayılı Kanunda öngörülen usul ve esaslar uygulanır.

(5) Genel Müdürlük, Maliye Bakanlığınca kendisine devir ve temlik edilen taşınmazların tevhit ve ifraz işlemleri sonucu oluşan arazileri kendi adına tescil ettirmeye, trampa işlemleri kapsamında tapu sicillerinde devir, tescil ve diğer her türlü işlemi yapmaya, trampa edilecek taşınmazlar arasında ortaya çıkabilecek değer farklılıklarını oran kısıtlaması olmaksızın ödemeye ya da tahsil etmeye yetkilidir. Maliye Bakanlığınca, bu maddede belirtilen amaçlarla kullanılmak üzere Genel Müdürlüğe devir ve temlik olunan taşınmazlardan, devir ve temlik tarihinden itibaren beş yıl içinde trampa işleminde kullanılmayanlar Maliye Bakanlığına iade edilir.

(6) Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık ve Maliye Bakanlığının müştereken çıkaracağı yönetmelikle belirlenir."

ibareleri kamulaştırma işleminin yasal dayanaklarını oluşturur.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 

999. Maddesi:

"Özel mülkiyete tabi olmayan ve kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar, bunlara ilişkin tescili gerekli bir ayni hakkın kurulması söz konusu olmadıkça kütüğe kaydolunmaz. Tapuya kayıtlı bir taşınmaz, kayda tabi olmayan bir taşınmaza dönüşürse, tapu sicilinden çıkarılır."

şeklindedir. Bu maddeye göre kamulaştırma işlemi tamamlanmış olan taşınmazların yol olarak terkini yapılır. Yol olarak terkini Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yaptırılan alanlar Karayolları Genel Müdürlüğüne ve dolayısıyla Devlete aittir. Bu alanlara yapılacak tecavüzlerde 3091 Sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanuna göre işlem yapılır.

Kamulaştırma sonrası taşınmazların boşaltılması ise 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunun 20. Maddesine göre yapılmaktadır.

24 Şubat 2019 Pazar

31/b ve 7. Madde Şerhi Nedir?

24.04.2001 tarih ve 4650 sayılı Kamulaştırma Kanunu Hakkında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümleri gereğince, 24.01.2001 tarihinden sonra konulan 31/b şerhi 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunun 31. Maddesinin b bendini ifade eder. Buna göre:

"Mahkemece 10 uncu madde uyarınca yapılan tebligat, davet veya ilanen tebliğden sonra taşınmaz malın başkasına devir ve ferağ veya temliki yasaktır."

Mahkeme kararı ile konulan bu şerh ancak Mahkeme kararı ile kaldırılır.

Fakat 24.01.2001 tarihinden önce konulan kamulaştırma şerhi bugünkü 7. Madde şerhi ile aynı özelliktedir ve kamulaştırma yapan İdareye başvuru yapılması ve uygun görülmesi halinde İdarenin talimatıyla kaldırılabilir.

7. Madde şerhi ise kamulaştırmayı yapan İdare tarafından Tapu Müdürlüğüne söz konusu kamulaştırmayla ilgili herhangi bir başvuruda bulunulmadığı takdirde Tapu Müdürlüğü tarafından resen kaldırılabilir. Bu durum 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunun 7. Maddesinde:

"İdare tarafından, şerh tarihinden itibaren altı ay içinde 10 uncu maddeye göre kamulaştırma bedelinin tespitiyle idare adına tescili isteğinde bulunulduğuna dair mahkemeden alınacak belge tapu idaresine ibraz edilmediği takdirde, bu şerh tapu idaresince resen sicilden silinir."

şeklinde ifade edilir.

9 Aralık 2018 Pazar

Karayolları, Taşınmazlar ve Kamulaştırma

Karayolları Genel Müdürlüğünde kamulaştırma işlemleri merkezde (Genel Müdürlükte) Taşınmazlar Dairesi Başkanlığı, taşrada (Bölge Müdürlüklerinde) Taşınmazlar Başmühendisliklerince yürütülür. Bölge Müdürlüklerindeki Taşınmazlar Başmühendislikleri, Taşınmazlar Dairesi Başkanlığına bağlıdır.

Taşınmazlar Dairesi Başkanlığı ve Başmühendisliklerinin Görevlerini:
  1. Kamulaştırma planı üretimi 
  2. İmar tadilatına esas imar paftası üretimi
  3. Orman izin ve irtifak planı üretimi 
  4. Değerleme haritaları üretimi ve değerleme 
  5. Kamulaştırma işlemlerinin yürütülmesi ve yazışma
  6. Taşınmaz ve tasarruf süreci yönetimi 
  7. Malzeme ocakları ile ilgili iş ve işlemlerinin yürütülmesi
işleri şeklinde özetleyebiliriz. 

13 Ağustos 2017 Pazar

2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu (Açıklamalı)


Amaç ve kapsam

Madde 1 – Bu Kanun; kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların, Devlet ve kamu tüzel kişilerince kamulaştırılmasında yapılacak işlemleri, kamulaştırma bedelinin hesaplanmasını, taşınmaz malın ve irtifak hakkının idare adına tescilini, kullanılmayan taşınmaz malın geri alınmasını, idareler arasında taşınmaz malların devir işlemlerini, karşılıklı hak ve yükümlülükler ile bunlara dayalı uyuşmazlıkların çözüm usul ve yöntemlerini düzenler.

Özel kanunlarına dayanılarak gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri adına yapılacak kamulaştırmalarda da, bu Kanun hükümleri uygulanır.

Madde 1 ile İlgili Notlarım: 

Kanunun 1.Maddesinde kanunun amacı ve işleyişi açıklanır. 

İlgili olarak, Anayasanın 35.Maddesinde:

"Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." denilmektedir. 

Yine Anayasanın 46.Maddesinde:

"Devlet ve kamu tüzelkişileri; kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamını veya bir kısmını, kanunla gösterilen esas ve usullere göre, kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idarî irtifaklar kurmaya yetkilidir." denilir. 

Bu maddeler kamulaştırma işlemini ve Kamulaştırma Kanununu destekler.